3 De relatie tussen overheid en inwoners
Het vertrouwen van de inwoners in het gemeentebestuur is zeer laag! De oorzaken daarvan zijn vooral te vinden in de wijze waarop de bestuurlijke macht wordt uitgeoefend, zonder dat daarbij rekening wordt gehouden met de belangen van individuele inwoners. Dit wordt gedaan onder het motto: 'het dienen van het algemeen belang'.
De gevestigde macht verstaat hieronder:
- Politieke stokpaardjes berijden;
- De maatschappelijke opinie bewust negeren;
- Tegen beter weten in processen procedureel er doorheen drukken;
- De burgers onvolledige en onjuiste voorlichting geven;
- Ad-hoc beleid en frustratie van belanghebbenden;
- Zogeheten “convenanten” sluiten, die de oppositie monddood maken en de raadsleden van de coalitiepartijen tot 'stemvee' degraderen!
Het geheel waarbinnen deze processen zich afspelen wordt ook wel 'de Apeldoornse bestuurlijke cultuur' genoemd. De gevolgen zijn waarneembaar. Teleurstelling en wantrouwen over willekeur en ongeloofwaardigheid zijn er mede oorzaak van de lage opkomst bij de verkiezingen.
De arrogantie waarmee het gemeentebestuur de burgers soms tegemoet treedt, is verwerpelijk en leidt niet tot gedragen besluitvorming en democratische controle. Deze problematiek manifesteert zich overigens niet alleen in Apeldoorn. We zien het ook in andere steden. Het is dus een algemene politieke malaise.
Gemeentebelangen vindt dat dit tekenen zijn van democratisch verval. Herstel van vertrouwen kan alleen door actie komen. De democratie moet opnieuw leven ingeblazen worden door:
- Betrokkenheid: betrokken gemeenteraadsleden en burgemeester en wethouders
- Openbaarheid: informatie moet openbaar zijn;
- Een overzichtelijke structuur van bevoegdheden en verantwoordelijkheden;
- Geloofwaardig en bestuurlijk behoorlijk handelen (zowel intern als extern);
- Een hoge mate van democratische controle;
- Een rechtvaardige belangenafweging;
- Respectering van de rechten van belanghebbende burgers;
- Een enthousiast ondersteunend ambtenarenapparaat.
Dat vraagt om een deskundig en doelgericht college van Burgemeester en Wethouders. De gemeenteraad moet daarbij politieke sturing geven aan prioriteiten en het beleid en gedrag van B&W doelmatig controleren. Dat betekent dus ook dat de raadsleden zich niet tot “stempelaars” laten degraderen. Raadsleden moeten goede contacten onderhouden met de kiezers en met maatschappelijke groeperingen. Ze moeten weten wat bij de mensen leeft en niet vanuit een ivoren toren regeren.
Gemeentebelangen zet zich in voor een bestuurlijk handelen dat zich kenmerkt door openheid, doelmatigheid en effectiviteit, waarbij er sprake is van vroegtijdige betrokkenheid van inwoners. Dat moet gebeuren op zó’n manier, dat de beslissingen van het gemeentebestuur aan alle eisen voldoen die de wet voorschrijft. Samenwerking en overleg vormen de basis voor het oplossen van de problemen, waar we in Apeldoorn mee worden geconfronteerd.

