3 MAART 2006 - APELDOORN - Nee, spannend is het niet, erkent Theo van Swol. Zijn partij Gemeentebelangen heeft eigenlijk geen grote toevoegingen voor Apeldoorn in petto. Maar dat is bewust. Zorg eerst maar eens dat de basisvoorzieningen in orde zijn, zegt Van Swol.

De ingrijpende verbouwing van schouwburg Orpheus is een voorbeeld van grote projecten in Apeldoorn waar Gemeentebelangen steevast zeer kritisch over is. Foto ARCHIEF DE STENTOR/CEES BAARS

Vrijwel elke politieke partij in Apeldoorn verkondigt momenteel dat het de komende jaren afgelopen moet zijn met grote projecten. Voor Gemeentebelangen is soberheid en degelijkheid al tijden hèt thema, zegt Van Swol.

Luchtkastelen

Maar zonder ambities blijft een stad stil staan, zou je als tegenargument kunnen noemen. CODA, Orpheus, topevenementen in het Omnisportcentrum - ze zouden er nooit komen als je altijd maar terughoudend bent. ‘Maar wat hebben we nu dan? We hebben een paar heel mooie luchtkastelen gebouwd. En kijk wat er ondertussen is gebeurd met onze ambities voor de Ecofactorij als hoogwaardig bedrijventerrein. Een groot kaartenhuis is het.

Wat hebben we van het kanaal gemaakt dat bevaarbaar moest worden?

Van de Vlijt?

Van Zuid?’

Allemaal plannen die veel tijd en geld kosten, maar waar niets van terecht komt, zegt Van Swol. En ondertussen hebben de basistaken van de gemeente er onder te lijden. Onderhoud van de openbare ruimte, de sociale infrastructuur - er is het nodige op aan te merken, stelt de oprichter en leider van Gemeentebelangen. ‘Schoenmaker blijf bij je leest. Zorg eerst maar eens dat de riolering op orde is voordat we dwangmatig ?Apeldoorn op de kaart zetten“.’

Niet alleen doen waarvoor je bent aangesteld, maar ook volgens de spelregels die zijn afgesproken. Dat is het motto van Van Swol. En volgens hem gebeurt dat nu juist niet. De overheid zet regels naar de eigen hand. Negeert ze, of manipuleert ze. ‘Om de burger maar buiten spel te zetten.’

‘Alles draait om belangen. Buiten het bestuur -de gemeente- en de begunstigde, is er ook altijd een derde belang. Dat van de burger, de omwonende, degene op wie de lasten worden afgewenteld. Mijn ervaring is dat juist die derde partij altijd het kind van de rekening is.’

Stoom

Van Swol verwijst naar een versnelde vergunningprocedure (artikel 19) die de gemeente volgens hem te vaak hanteert om bouwprojecten op stoom te helpen. ‘Waarin de belangen van de burger onder het maaiveld worden geschoffeld. Want in het contractje dat de gemeente al heeft gesloten met meneer B, is iets beloofd waarvan we eigenlijk niet weten of we dat waar kunnen maken. Dat gaat altijd ten koste van de zwakste partij, en dat is: Jan met de pet.’

Dat nu vrijwel elke politieke partij in Apeldoorn om het hardst roept dat de bestuurscultuur moet veranderen, vindt Van Swol niet storend. ‘Logisch, de affaire Reesink was natuurlijk een blamage, het heeft Apeldoorn zo negatief op de kaart gezet. Dan gaat iedereen onmiddellijk roepen dat we moeten werken aan het bestuur. Ik hoop van harte dat die andere partijen dat dan nu ook in de praktijk handen en voeten gaan geven. Maar dat acht ik niet reëel. Het zijn sterke benen die de weelde van de macht kunnen dragen.’

Goedkoop

Zelfs over de inbreng van het nieuwe Pro Apeldoorn is Van Swol zeer afwachtend. ‘Als nieuwkomer kan je met gemak zeggen: zo hoort het niet. Wel een beetje goedkoop, maar goed, als zij een stevige bijdrage willen leveren aan een betere bestuurscultuur, dan zijn ze van harte welkom.’

In elk geval ziet Van Swol liever lokale partijen dan plaatselijke afdelingen van landelijke partijen. Want dat laatste is volgens hem een fenomeen waar de kiezer niets mee kan. Zie daar, aldus Van Swol, de verklaring voor de gebrekkige belangstelling voor politiek. ‘Mensen hebben geen vertrouwen meer in ideologieën en instituten. Er is geen hond meer die nog in de socialistische rechtsstaat gelooft. Een volledige vrije maatschappij, zoals de liberalen nastreven, is natuurlijk ook onzin. En wat godsdienst te maken heeft met de inrichting van de openbare ruimte, kan je je afvragen. Er zijn best VVD’ers die ik vertrouw, maar ook waarvan ik denk: nou, nou, nou. Waar stem je dan op?’ En dus is het alternatief: de persoon. ‘Daar gaat het om, dat je op iemand kan stemmen die je wel of niet vertrouwt. Jouw volksvertegenwoordiger. Iemand die je kent. En als je vindt dat hij of zij het niet goed heeft gedaan, kan je ook die persoon zelf er op aanspreken. Dan kan je tenminste mensen afrekenen op resultaat, niet op verwijzingen naar het achterwerk van Wouter Bos.’

Betrouwbaarheid

‘Ons gaat het niet om een bepaald ideaalbeeld, we hebben ook geen groot speerpunt. Wij vinden dat de burger recht heeft op goed bestuur. Het gaat om de vraag: hoe ga je om met macht. Ons issue is betrouwbaarheid.’

Betrouwbaarheid is te vinden in kleinschaligheid, redeneert Van Swol. Hij verwijst naar de dreigende sluiting van activiteitencentrum De Brinkhorst. ‘Waarom hebben wij zoveel weerstand tegen grote projecten? Omdat we voorzagen dat die ten koste zouden gaan van dit soort voorzieningen. De verhoudingen van die investeringen verdragen zich niet met datgeen wat je voor de samenleving wenst te betekenen.’

Bron: De Stentor